POS Hata Kodları ve Anlamları

POS hata kodları, kartlı ödeme işleminin neden onaylanmadığını veya neden tamamlanamadığını açıklayan yanıt kodlarıdır. Örneğin 51 kodu genellikle yetersiz bakiye veya kullanılabilir limit, 54 kartın süresinin dolması, 57 ise kartın ilgili işlem türüne kapalı olması anlamına gelir.

Bu rehberde en sık karşılaşılan POS hata kodlarını, hatanın muhtemel kaynağını ve kart sahibi ile iş yerinin izlemesi gereken adımları bulabilirsiniz.

POS hata kodu nedir?

POS hata kodu, kartlı ödeme sırasında kartı veren kuruluşun veya ödeme altyapısının işleme verdiği kısa yanıttır. Bu yanıt; işlemin onaylandığını, reddedildiğini, ek kontrol gerektiğini ya da teknik bir nedenle tamamlanamadığını gösterebilir.

Örneğin 00 kodu çoğu sistemde işlemin başarıyla onaylandığını ifade eder. Diğer kodlar; kartın durumu, bakiye veya limit, işlem yetkileri, terminal ayarları, ağ bağlantısı ya da entegrasyonla ilgili olabilir.

Her hata kodu POS cihazının arızalı olduğu anlamına gelmez. Sorunun kart sahibinden mi, iş yerinden mi, kartı veren bankadan mı yoksa ödeme altyapısından mı kaynaklandığını ayırmak doğru çözüm için ilk adımdır.

POS hata kodları hızlı bakış tablosu

93 ve 99 gibi bazı kodlar sağlayıcıya veya entegrasyona özel anlamlar taşıyabilir. Türkiye’de 93 kodu bazı sistemlerde kartın e-ticaret işlemlerine kapalı olduğunu gösterebilse de bu yorum evrensel değildir. Kesin anlam için işlemle birlikte dönen açıklama kontrol edilmelidir.

Baştaki sıfır ne anlama gelir?

Bazı POS ekranları ve raporlar hata kodunu üç haneli gösterebilir. Bu durumda baştaki sıfır çoğu zaman yalnızca biçimlendirme amaçlıdır:

1. 051 çoğunlukla 51 koduyla aynıdır.
2. 054 çoğunlukla 54 koduyla aynıdır.
3. 005 çoğunlukla 05 koduyla aynıdır.

Yine de aynı sayı farklı sağlayıcılarda farklı açıklamalarla kullanılabileceği için yalnızca kod numarasına bakarak kesin karar verilmemelidir.

En sık karşılaşılan POS hata kodları

05 — İşlem onaylanmadı

05, kartı veren bankanın işlemi onaylamadığı genel ret kodlarından biridir. Güvenlik kuralları, kartın işlem türüne uygun olmaması veya bankanın açıklamadığı başka bir ret nedeni bu sonucu oluşturabilir.

Kart sahibi ne yapmalı?

1. Kartın aktif olduğunu ve kullanım kısıtlamalarını kontrol etmeli.
2. Bankanın mobil uygulamasındaki bildirimleri incelemeli.
3. Gerekirse kartı veren bankayla iletişime geçmeli.
4. Başka bir kart veya ödeme yöntemi kullanmalı.

İş yeri ne yapmalı?

1. Aynı işlemi art arda tekrar denememeli.
2. Kart sahibini bankasına yönlendirmeli.
3. Alternatif ödeme yöntemi sunmalı.
4. Hata birçok farklı kartta görülüyorsa Paynkolay desteğe başvurmalı.

51 — Yetersiz bakiye veya kullanılabilir limit

51 kodu, kartta yeterli bakiye ya da kullanılabilir limit bulunmadığını gösterir. Taksitli işlemlerde de çoğu zaman toplam alışveriş tutarı kadar kullanılabilir kredi kartı limiti gerekir.

Kart sahibi ne yapmalı?

1. Banka veya kredi kartının kullanılabilir limitini kontrol etmeli.
2. Bekleyen provizyonların kullanılabilir limiti azaltıp azaltmadığını incelemeli.
3. Daha düşük tutar, farklı kart veya başka ödeme yöntemi kullanmalı.

İş yeri ne yapmalı?

1. Kart sahibine bakiye veya kullanılabilir limitini kontrol etmesini söylemeli.
2. Kart sahibinin onayı olmadan tutarı parçalamamalı.
3. Farklı ödeme seçeneği sunmalı.

54 — Kartın süresi dolmuş

54 kodu, kartın son kullanma tarihinin geçtiğini gösterir. Kart sahibi fiziksel kart üzerindeki tarihi kontrol etmeli ve yenilenen kartı kullanmalıdır. Kayıtlı kartla ödeme alınıyorsa sistemdeki son kullanma tarihi güncellenmelidir.

İş yeri müşteriden tarihi kontrol etmesini isteyebilir; ancak kart bilgilerini müşteri adına girmemeli veya güvenli olmayan bir ortamda saklamamalıdır.

55 — Hatalı PIN

55 kodu, girilen PIN’in doğru olmadığını belirtir. Kart sahibi PIN’i dikkatle yeniden girmeli; art arda çok sayıda deneme yapmamalıdır. Tekrarlanan hatalı girişler kartın veya PIN kullanımının geçici olarak bloke edilmesine yol açabilir.

57 — İşlem karta kapalı

57 kodu, kartın talep edilen işlem türüne izin vermediğini gösterir. Kart internet alışverişine, yurt dışı kullanımına, temassız ödemeye veya taksitli işleme kapalı olabilir.

Kart sahibi ne yapmalı?

1. Mobil veya internet bankacılığından kart kullanım izinlerini kontrol etmeli.
2. Gerekirse işlem türünü bankası üzerinden açmalı.
3. İzin açılamıyorsa farklı kart kullanmalı.

İş yeri, kart sahibinin açık onayı varsa taksit yerine tek çekim gibi uygun bir alternatif sunabilir; fakat kart ayarını değiştiremez.

58 — İşlem terminale veya üye iş yerine kapalı

58 kodu, iş yerinin veya terminalin ilgili işlem türüne yetkili olmadığını gösterebilir. Taksit, yabancı kart, belirli kart grupları veya özel bir işlem tipi terminal tanımlarında açık olmayabilir.

1. Terminal ve üye iş yeri yetkileri kontrol edilmeli.
2. İşlem türünün Paynkolay tarafında tanımlı olup olmadığı doğrulanmalı.
3. Sorun sürüyorsa işlem bilgileriyle Paynkolay desteğe başvurulmalı.

Aynı kartın başka bir iş yerinde çalışması, sorunun terminal veya üye iş yeri yetkisinde olabileceğine dair ipucu verir; ancak tek başına kesin kanıt değildir.

91 — Bankaya veya işlem ağına ulaşılamıyor

91 kodu, kartı veren bankanın veya işlem ağının geçici olarak yanıt vermediğini gösterebilir. Yeniden denemeden önce Paynkolay panelinden işlemin durumunu kontrol etmek önemlidir. İşlemin kesin olarak başarısız olduğu görülüyorsa kısa süre sonra bir kez daha denenebilir.

92 — İşlem yönlendirilemiyor

92 kodu, işlemin ilgili banka veya ağa doğru biçimde yönlendirilemediğini gösterebilir. Aynı sorun birden fazla bankaya ait kartta görülüyorsa ödeme ağı, terminal tanımı veya Paynkolay tarafı kontrol edilmelidir.

94 — Mükerrer işlem

94 kodu, aynı işlemin daha önce gönderildiğini veya sistem tarafından yinelenmiş olarak algılandığını gösterir. İşlem yeniden denenmeden önce Paynkolay paneli, sipariş durumu ve karttaki provizyon kontrol edilmelidir. Gerekirse sipariş veya işlem referansıyla destek alınmalıdır.

96 — Sistem hatası

96 kodu, genel bir sistem veya işlem altyapısı hatasına işaret eder. Öncelikle işlemin sonucu sorgulanmalı; sorun farklı kartlarla da devam ediyorsa entegrasyon, terminal bağlantısı veya ödeme altyapısı kontrol edilmelidir.

Kartın internet alışverişine kapalı olması

Türkiye’de kartların internet alışverişinde kullanılabilmesi için kart sahibinin bu kullanıma onay vermesi gerekebilir. Kart internet alışverişine kapalıysa işlem, kullanılan banka ve altyapıya göre 05, 57 veya 93 gibi farklı kodlarla dönebilir.

Bu nedenle 93 kodunu her sistemde yalnızca “internet alışverişine kapalı kart” olarak tanımlamak doğru değildir. En güvenli yaklaşım, POS veya sanal POS yanıtındaki açıklamayı kontrol etmek ve kart sahibini bankasının kart kullanım ayarlarına yönlendirmektir.

3D Secure doğrulama hataları

3D Secure, e-ticaret ödemelerinde kart sahibinin bankası tarafından doğrulanmasını sağlayan güvenlik protokolüdür. Doğrulama SMS kodu, mobil bankacılık onayı, biyometrik yöntem veya risk bazlı sürtünmesiz akışla tamamlanabilir.

Bazı entegrasyonlar 3D Secure sonucunu mdStatus gibi sayısal alanlarla iletir. Bu sayıların anlamı sağlayıcıya göre değişebileceği için tek bir evrensel mdStatus tablosu kullanılmamalıdır.

Kontrol edilmesi gerekenler:

1. Kartın internet alışverişine açık olup olmadığı
2. Doğrulamanın verilen süre içinde tamamlanıp tamamlanmadığı
3. Kart sahibinin doğrulamayı reddedip reddetmediği
4. Üye iş yeri ve terminalde 3D Secure yetkisinin aktif olup olmadığı
5. Başarılı ve başarısız dönüş adreslerinin doğru tanımlanıp tanımlanmadığı
6. Hash veya imza oluştururken alanların doğru sırayla kullanılıp kullanılmadığı
7. Test ve canlı ortam bilgilerinin karıştırılıp karıştırılmadığı

Sanal POS’a özgü hatalar

Hash veya imza hatası

Hash ya da imza hatası, ödeme isteğinin bütünlük kontrolünden geçmediğini gösterir. Entegrasyonda şu noktalar kontrol edilmelidir:

1. Hash’e dahil edilen alanlar ve alan sırası
2. Karakter kodlaması ve büyük-küçük harf kullanımı
3. Boş veya eksik parametreler
4. Test ve canlı ortam anahtarları
5. Tutar ve para birimi biçimi

Güvenlik anahtarları, kart verileri ve imza sırları destek kayıtlarında veya e-postalarda açık biçimde paylaşılmamalıdır.

IP kısıtlaması

İstek gönderen sunucunun IP adresi üye iş yeri tanımlarında kayıtlı değilse işlem reddedilebilir. Sunucunun dış IP adresi, olası proxy veya güvenlik duvarı çıkışları ve Paynkolay tarafındaki IP tanımı karşılaştırılmalıdır.

Üye iş yeri veya terminal bilgisi hatası

Üye iş yeri numarası, terminal numarası veya kullanıcı bilgileri yanlış, pasif ya da farklı ortama ait olabilir. Test bilgileriyle canlı ortama veya canlı bilgilerle test ortamına istek gönderilmediği doğrulanmalıdır.

Para birimi hatası

İstenen para birimi terminal tanımlarında açık değilse veya para birimi kodu hatalı gönderiliyorsa işlem tamamlanmayabilir. Para birimi, tutar biçimi ve terminal yetkisi birlikte kontrol edilmelidir.

Taksit yetkisi hatası

Taksit sayısı kart, banka, sektör veya üye iş yeri anlaşmasıyla uyumlu olmayabilir. İlgili taksit seçeneğinin terminalde tanımlı olduğu ve yasal/işlemsel kısıtlamalara uygun olduğu doğrulanmalıdır.

Zaman aşımı ve belirsiz işlem sonucu

Yanıt alınamaması işlemin kesin olarak başarısız olduğu anlamına gelmez. Aynı sipariş yeniden gönderilmeden önce işlem durumu Paynkolay panelinden veya durum sorgulama servisi üzerinden kontrol edilmelidir.

Mükerrer sipariş numarası

Aynı sipariş numarasının daha önce kullanılması yeni isteğin reddedilmesine veya yinelenmiş işlem olarak işaretlenmesine neden olabilir. Her ödeme denemesinde sipariş ve işlem referanslarının entegrasyon kurallarına uygun biçimde yönetilmesi gerekir.

Hata yalnızca tek bir kartta görülüyorsa kart veya banka kaynaklı olma ihtimali yüksektir. Farklı bankalara ait birçok kartta aynı anda görülüyorsa üye iş yeri, terminal, entegrasyon veya ödeme altyapısı kontrol edilmelidir.

Fiziki POS ve Yeni Nesil ÖKC hataları

Bağlantı hatası

Cihazın banka veya ödeme altyapısıyla iletişim kuramaması bağlantı hatasına neden olabilir. İnternet, Wi-Fi, mobil veri veya Ethernet bağlantısı kontrol edilmeli; cihaz güvenli biçimde yeniden başlatılmalı; güvenlik duvarı ve DNS ayarları incelenmelidir. Kesinti devam ediyorsa servis sağlayıcıdan destek alınmalıdır.

Parametre güncelleme hatası

Terminal parametreleri eksik veya güncel değilse bazı işlemler çalışmayabilir. Cihazın parametre yükleme veya güncelleme adımı tamamlanmalı; hata sürerse terminal tanımları destek ekibiyle kontrol edilmelidir.

Çip okuma hatası

Kart çipi veya kart okuyucu kirli, hasarlı ya da geçici olarak okunamaz durumda olabilir. Kart yeniden takılmalı; kurallar izin veriyorsa temassız işlem denenmeli; farklı kartlarda da hata görülüyorsa cihaz için teknik destek alınmalıdır.

Gün sonu hatası

Gün sonu işlemi bağlantı, açık işlem, parametre veya banka yanıtı nedeniyle tamamlanamayabilir. Cihaz ekranındaki açıklama kaydedilmeli, bağlantı kontrol edilmeli ve işlem tekrarlanmadan önce mevcut gün sonu durumu doğrulanmalıdır.

Mali hafıza dolu uyarısı

Yeni Nesil ÖKC’de mali hafızayla ilgili uyarılar yetkili servis müdahalesi gerektirebilir. Cihaz üzerinde yetkisiz işlem yapılmamalı; üreticinin veya yetkili servisin yönlendirmesi izlenmelidir.

TSM veya GİB bağlantı hatası

Cihazın terminal yönetim sistemiyle ya da ilgili kamu altyapısıyla iletişim kuramaması geçici bağlantı veya servis sorununa işaret edebilir. Ağ bağlantısı ve cihaz saati kontrol edilmeli; hata sürüyorsa yetkili servisle iletişime geçilmelidir.

Mali onay veya Z raporu hatası

Mali süreçlere ilişkin hata ve uyarılar cihaz üreticisinin prosedürlerine göre ele alınmalıdır. İşlem kayıtları korunmalı ve gerekli durumlarda yetkili servis desteği alınmalıdır.

POS hatasında izlenecek doğru sıra

1. Ekrandaki hata kodunu ve açıklamayı aynen kaydedin.
2. Paynkolay panelinden işlemin durumunu kontrol edin.
3. İşlemin sonucu belirsizse aynı ödemeyi hemen tekrar göndermeyin.
4. Hatanın tek kartta mı yoksa farklı kartlarda da mı görüldüğünü belirleyin.
5. Tarih-saat, tutar, sipariş numarası ve işlem referansını not edin.
6. Tam kart numarası, PIN, CVV veya 3D Secure şifresini kaydetmeyin ve paylaşmayın.
7. Kart veya banka kaynaklı durumlarda kart sahibini bankasına yönlendirin.
8. Terminal, entegrasyon veya altyapı kaynaklı durumlarda işlem bilgileriyle Paynkolay desteğe başvurun.

Sıkça sorulan sorular

POS hata kodu 05 ne demek?

05, kartı veren bankanın işlemi onaylamadığı genel ret kodudur. Kart sahibi bankasının bildirimlerini kontrol etmeli, gerekirse bankayla iletişime geçmeli veya farklı ödeme yöntemi kullanmalıdır.

Hata kodu 51 nasıl çözülür?

51 kodunda kartın bakiyesi veya kullanılabilir limiti kontrol edilmelidir. Bekleyen provizyonlar da kullanılabilir limiti azaltabilir. Yeterli limit yoksa farklı kart veya ödeme yöntemi kullanılmalıdır.

57 ile 58 arasındaki fark nedir?

57 genellikle kartın ilgili işlem türüne kapalı olduğunu; 58 ise terminalin veya üye iş yerinin bu işlem türüne yetkili olmadığını gösterir.

054 ile 54 aynı kod mu?

Çoğu sistemde evet. Baştaki sıfır biçimlendirme amaçlıdır ve 054, kartın son kullanma tarihinin geçtiğini belirten 54 koduyla aynı anlamda kullanılır. Yine de işlem açıklaması kontrol edilmelidir.

POS hatasından sonra işlem hemen tekrar denenmeli mi?

Her zaman değil. Özellikle zaman aşımı, 91, 94 veya 96 gibi durumlarda önce işlemin Paynkolay panelindeki sonucu kontrol edilmelidir. Aksi halde mükerrer tahsilat riski oluşabilir.

3D Secure hatası nasıl çözülür?

Kartın internet alışverişine açık olduğu, doğrulamanın süresinde tamamlandığı ve sanal POS entegrasyonundaki dönüş adresleri ile hash ayarlarının doğru olduğu kontrol edilmelidir. Sayısal mdStatus değerleri sağlayıcı dokümantasyonuna göre yorumlanmalıdır.

Hangi durumlarda Paynkolay desteğe başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda işlem bilgileriyle destek alınmalıdır:

1. Aynı hata farklı bankalara ait birden fazla kartta görülüyorsa
2. İşlem sonucu belirsiz veya panel ile sipariş durumu uyuşmuyorsa
3. Terminal, IP, üye iş yeri veya taksit tanımıyla ilgili sorun varsa
4. Hash, 3D Secure dönüşü veya API entegrasyonu hatası devam ediyorsa
5. Mükerrer işlem ya da tahsilat şüphesi varsa

Paynkolay ile online ve fiziki ödemelerinizi yönetin

Paynkolay markasıyla hizmet veren N Kolay Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu A.Ş., 6493 sayılı Kanun kapsamında TCMB tarafından yetkilendirilmiş bir elektronik para kuruluşu ve Aktif Yatırım Bankası iştirakidir.

Paynkolay verilerine göre altyapı, 18 binden fazla üye iş yerine hizmet vermekte ve 240 milyar TL işlem hacmini yönetmektedir. PCI DSS Level 1 uyumlu altyapısıyla Sanal POS, Fiziki POS, Android POS, Yeni Nesil ÖKC POS ve link ile ödeme çözümleri sunmaktadır.

Sanal POS ve fiziki POS çözümleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için Paynkolay ürünlerini inceleyebilir veya destek ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar

1. Mastercard Transaction Processing Rules
2. EMVCo — EMV 3-D Secure
3. BDDK — Kartların internet kullanımına ilişkin açıklama
4. TCMB — Yetkili elektronik para kuruluşları
5. Paynkolay — Ürün ve kurumsal bilgiler
6. Paynkolay — Sıkça sorulan sorular ve güvenlik bilgileri